Álšasáles lihkadit ja deaivvadit oahppásiiguin
Ohcejoga álšasále čohkke ahkeolbmuid lihkadit maŋŋebárggaid ovtta diimmu. Gieldda lihkadanjođiheaddji Timo Huupponen jođiha sullii logi olbmo joavkku geavahit rusttegiid ja dahkat lihkastagaid guđege fámuid ja váttuid mielde. Maiddái Gáregasnjárggas ja Njuorggámis čoahkkana juohke vahku iežas joavku.
– Mii ordnet bargoahkásaččaide eallindáhpe- ja lihkadanjođiheami ovttas Lapha dearvvasvuođadikšáriin, muitala Timo lihkadanjođiheaddji barggu birra. – Eallindáhpeválbmema álggus dahkko dearvvasvuođadárkkisteapmi ja oahpistuvvo biebmoáššiin ja mun vástidan lihkadeami jođiheamis. Buohkat eai hálit álšasálii, dalle mii dahkat juohkehažžii miela miel lihkadanprográmma. Mii leat fitnan ovdamearkka dihte meallumin, vázzimin, čuoigamin dahje vázzimin muohtagápmagiiguin.
Ahkeolbmot orrot fitnamin duđavaš mielain álšasáles. Joavkkus leat máŋga náittospára, muhto sálii bohtet maiddái okto. Rauha (84) ja Reino (80) Karjalainen, geat leamaška ovttas sullii 60 jagi, fitnaba sáles juoba njelljii vahkus.
– Vuossárggaid, gaskavahkuid ja bearjadagaid lea Váibmoovttastusa (Sydänyhdistys) vuorru ja dasto maŋŋebárggaid vel dát Timo joavku, muitala Rauha Karjalainen. – Deike lea duođaid somá boahtit.
– Lean fitnan sáles jahkelogiid ja dál ealáhagas lea astu boahtit deike máŋgii vahkus. Timo lea buorre jođiheaddji, dasgo son váldá vuhtii guđege olbmo ráddjehusaid ja váttuid lihkadeamis, veahkeha rusttegiidda ja rusttegiiguin, muitala Rauha.
– Návddašat das ahte sáhttit lihkadit ovttas, muhto lihkadeami lassin dáppe sáhttá deaivvadit ja háleštit oahppásiiguin. Nuba álšasáles fitnan lea midjiide maiddái sosiálalaš dáhpáhus.
Timo muitala, ahte joavkku oasseváldit fitnet viššalit sáles, sii bohtet vahkus nubbái. Tarja Halosa (68) mielas buorre jođiheaddjis lea stuorra mearkkašupmi dasa, ahte sálii lea somá boahtit.
– Ainjuo mu hohkahedje boahtit sálii ságat buori jođiheaddjis, rábmo Tarja Halonen. – Timoin lea dorvvolaš lihkadit, dasgo son máhttá oahpistit dahkat lihkastagaid nu, ahte báikkit eai rašo. Mus alddán čuohpaduvvon spirraliid veajuiduhttin gáibida rivtteslágan jođiheami, amaset šaddat váttisvuođat. Lihkadeami lassin earáiguin deaivvadeapmi ja máinnastallan lea maid dehálaš.
Gii nu rovváin jearrá, hálddašago Timo vuosttasveahkkedáidduid, jos liiggáš deaivá rahčat. Timo nanne ahte son hálddaša daid, nu ahte dange dáfus lihkadeapmi lea dorvvolaš.
Joavku johtá rusttegis nubbái vádjit diimmu ja diibmu nohká oktasaš loahppavanahallamii. Timo liiko joavkojođiheamis ja dan sihkkarit áicet maid joavkku oasseváldit.
– Dáppe gullá máŋggalágan eallinvásáhusaid, iluid ja morrašiid, maid birra joavkku oasseváldit muitalit. Sii leat duđavaččat ja ilus veahki ovddas ja jođiheamis, mii dieđusge lea jođiheaddjái buoremus giittus.
