Ohcejoga álbmotčoahkkimis guorahallat buggeluossabivddu Deanu guolástankultuvrra seailluheaddjin 

5.11.2026

Ohcejoga álbmotčoahkkimis 21.11.2026 hábmet oktasaš oainnu Sieiddá buggeluossa-rastábuođu birra. Seammás plánet molssaevttolaš čovdosiid buggeluossabivdui árbevirolaš bivdovugiiguin. Deanus olbmot oaidnet buggeluossabivddu vejolašvuohtan. Norgga bidjan rastábuođđu goittotge hehtte áitojuvvon atlántalaš luosa goargŋuma ja áitá sámekultuvrra joatkevašvuođa.

Čovdosiid ohcalit álbmotčoahkkimis Ohcejogas

Dilálašvuođas hábmet oktasaš oainnu Sieiddá rastábuođu ektui ja plánet mo árbevirolaš bivdovugiid sáhttá geavahit buggeluossabivddus. Ulbmil lea hábmet oktasaš cealkámuša buggeluosa bivddu hálddašeami birra. Lassin hábmegoahtit vuođu boahtte geasi bivdoplánaide.

– Deanučázádaga vuoigatvuođalaččat leat čájehan ahte eai hálit Sieiddá rastábuođu boahtte geasi. Norgga eiseválddit geahččalit ráddjet buggeluosa goargŋuma čoavddusiin, mii lea divrras, doaibmameahttun ja masa laktasit stuorra riskkat. Mii báikkálaččat fas háliidivččiimet ávkkástallat buggeluosain. Dál lea áigi láhččigoahtit plánaid boahtte geasi bivdui ja oažžut Norgga áddet ahte dat ii sáhte oktomearridit Deanu birra, cealká árbedieđu áššedovdi Aslak Holmberg.

Deanu heajos atlántta luossanálit ja stáhtaid guolástanráddjehusat áitet botket čáhcegáttesámiid eallimii dehálaš oktavuođa ruovttujohkii. Stáhtat leat dahkan Deatnui guoski mearrádusaid sámiid miehtama ja searvama haga.

Luossabivdu lea Deanu sámekultuvrra váibmosis. Guolásteapmi lea eaktun dasa ahte árbevirolaš máhttu sirdása buolvvas nubbái.

– Go atlántta luossanálit leat nu heajos dilis, livččii buggeluossa áidna luossaguolli Deanus maid sáhtášii suvdilit bivdit. Norga goit meannuda buggeluosa áitagin, ii resursan. Dat geahččala jávkadit buggeluosa Deanus nu ahte dan ávkkit sirdašuvvet servodaga olggobeallái, dadjá Holmberg.

Dillái ohcet rievdadusa lávvardaga skábmamánu 21. beaivvi rabas álbmotčoahkkimis Ohcejohnjálmmi skuvllas.

Dilálašvuođa lágidit Turku universitehta LostToClimate-dutkanprošeakta, Deanu guolástusguovlu ja Deanučázádaga guolástanhálddahus (TF). Ovttasbargoguoimmit leat Lappi universitehta GovDeatnu-dutkanprošeakta ja Uvja, sámi psykososiála doarjaga ovttadat.

– Turku universitehta LostToClimate-prošeavttas mii dutkat dálkkádatrievdama ii-ekonomalaš váikkuhusaid čáhcegátti sámiid kultuvrii. Dutkat maiddái heiveheami hehttehusaid ja molssaeavttuid. Mii leat válmmaštallan dutkama ovttasbarggus Deanu guovllu sámiiguin ja sin dárbbuid vuođul. Mii lágidit dán dilálašvuođa sámiid eavttuid vuođul, ja sámit jođihit dan. Ulbmilin lea buvttadit dutkandieđu mearrádusaid ja servodatlaš ságastallama doarjjan, ovttasbargguin árbevirolaš máhtu oamasteddjiiguin, dadjá Turku universitehta prošeaktadutki Kukka Ranta.

Álbmotčoahkkin: Ii Sieiddá rastábuođu – buggeluossa báikkálaččaide ávkin

Rabas dilálašvuohta Ohcejohnjálmmi skuvllas lávvardaga 21.11.2026 dmu 12-18

Boradeami várás bivdit almmuhit dilálašvuhtii maŋimustá sotnabeaivve 15.11.2026: https://eve.utu.fi/event/538/. Sáhtát maid boahtit almmutkeahttá.

Loga lasi: prográmma.

Lassedieđut

Aslak Holmberg Sámi árbevirolaš máhtu erenoamášáššedovdi gufihtar@gmail.com

Kukka Ranta Prošeaktadutki, LostToClimate-prošeakta, Turku universitehta kukka.ranta@utu.fi

Liŋkkat

Lassedieđut dutkanprošeavtta birra

LostToClimate-prošeakta dutká dálkkádatrievdama ii-ekonomalaš váikkuhusaid čáhcegátti sámi kultuvrii Deanus, sámiid ruovttuguovllus. Etnográfalaš dutkama ulbmilin lea čielggadit heivehanvugiid ja hálddahuslaš hehttehusaid. Dutkan galgá doarjut vuoiggalaš mearrádusdahkama ja servodatlaš ságastallama. Prošeakta lea riikkaidgaskasaš, ja NordForsk ruhtada dan. Turku universitehta geografiija ossodat čađaha dan Suoma oasi jagiid 2026–2027.