Nilla Pieski sáhka gieldda 150 jagi dualuiguin

17.11.2026

mies pitää puhetta isolle yleisölle

Buorit guossit, ohcejohkalaččat ja ráhkis ustibat.

Odne mii ávvudit 150 jahkasaš Ohcejoga. 150 jagi lea guhkes áigi olbmo eallin ektui, muhto dán davvi guovllu historjjás dat lea dušše unna boddu.

Go smiehtan maid Ohcejohka mearkkaša munnje, de fuomášan, ahte dasa ii leat álki vástidit. Lean Ohcejohkalaš, sápmelaš máŋgga buolvvas. Mun lean bajásšaddan dán davvi luonddu siste, lean gullan boarrasot olbmuid muitalusaid ja eallán oassin guhkes sohkabuolvvaid ráiddus. Lean maid vuolgán dáppe eret ja oaidnán eará báikkiid – muhto lean máhccan. Ja dan maŋŋá go lean mátkkoštan miehtá máilmmi, de lean ádden man čiekŋalasis mu ruohttasat leat dáppe.

Munnje Ohcejoga luondu ii leat dušše čabba guovlu. Go vázzán duoddariin dahje čuoččun Deatno gáttis, de dovddan ahte várit ja jogat oidnet mu – ahte duoddarat dovdet mu ja Deanu johka muitá mu.

Olbmot – dán guovllu riggodat

Go smiehtan Ohcejoga historjjá, de jurddašan vuostasin olbmuid – daid boarráset olbmuid, daid geat lea huksen dán guovllu. Muitalusaid bokte eliimet vuot vássán áiggiid: guolástanmátkkiid, bohccuid, evahkko, garra dálvviid, lagamuččaid ja fulkkiid. Juohke muitalusas ledje divrras áššit – dat oahpahedje midjiide makkár eallin dáppe lei ovdal.

Min sohkabuolva lea muhtinlagan šaldi guovtti máilmmi gaskkas, ja danin mis lea ovddasvástádus muitalit dáid muitalusaid ja árbbi ovddosguvlui.

 Deatnu – mu mánnávuođa johka

Munnje lea Deatnu olu eanet go dušše johka – dat lea mu mánnávuohta, muittut ja olbmot. Maŋggat muittut lagtasit guolásteaddjiide geat čohkkájedje dollagáddis ja muitašedje ovddeš áiggiid, stuorra luosaid ja olbmuid geat eai lean šat min luhtte. Nuorran in ádden ahte čohkkájin gasku ealli historjjá  – ahte dat muitalusat sirde miggiide áddejumi das geat mii leat ja gos mii boahtit.

Odne lea stuorra fuolla Deanus ja luosas, go árbevirolaš guolásteapmi lea gaskalduvvan. Ii leat sáhka dušše guolásteamis, muhto árbbis ja dieđus mii ovdal sirdašuvai johkagáddiin. Mun duođaid sávan ahte  Deatnu fas ealáska ja ahte ođđa buolvvat fas čohkkájit johkagáttiin muitašeamen mo leamaš eallin dábbe .

 Duottarat ja bohccot – eallin luonddu ritmmas

Doppe gos Deatnu lea addán eallima olbmuide johkagáttiin, de duoddaris lávdin leamas boazodoallu. Boazodoallu ii leat dušše ealahus, muhto eallinvuohki ja birrasa ádden– dasa gullá dovdat dálkki, muohttaga ja bohccuid láhttema. Dat lea maid servodatdovdu: bigálusat ja oktasaš bargu leat ovttastahttán bearrašiid ja oahpahan mánáide iežaset kultuvrra dáidduid ja árvvuid. Odne leat maid boazodoalus hástalusat, ja mii fertet bargat dan ovdii  ahte boahttevaš buolvvat ožžot vejolašvuođa joatkit dán eallinvuogi.

 Sápmelaešvuohta – árbi maid mii guoddit mielde

Munnje sápmelašvuohta lea oassi mu iežan identitehtas – gos lean eret ja makkár árvvuid lean árben. Dat eallá gielas, muitalusain, duojis ja oktavuođas lundui.

Sámi kultuvrra historjái gullet maiddái váttis áiggit, goas min giella ja kultuvra eai adnon árvvus. Danin lea dehálaš ahte mánát ja nuorat besset bajásšaddet rámiin sin ruohttasiin ja ahte sámegiella gullo ruovttuin ja skuvllain.

Kultuvrras lea lohpi eallit ja ođasmuvvat, muhto dan ruohttasiin ferte fuolahit – muorra mas leat nana ruohtasat, nagoda maiddái gierdat nuppástusa biekkaid.

Soahti ja evahkko

Ohcejoga historjái gullet maiddái lossa áiggit. Nuppi máilmmesoahti  guđii  luoddaid deike, ja eváhkkui vuolgin mearkkašii ruovttu ja dorvvolaš árgabeaivvi guođđin. Manggat nuorra olbmat eai mahcan soađis šat goassige ruoktot, frijjavuođas lea haddi.

Boarráset olbmuid muitalusain dáid áiggiid birra lemaš balut ja eahpesihkarvuođat, muhto maiddái jáhkkemeahttun gierdavašvuohta. Mii galgat muitit dáid buolvvaid giitevašvuođain, olmmáiolbmuid ja nissonolbmuid – sin vásáhusat muittuhit man divrras ráffi, ruoktu ja dorvvolašvuohta lea.

 Ohcejohka – čuovvovaš 150 jagi

Odne mii ávvudit 150 jahkásaš Ohcejoga, muhto mii geahččat maiddái ovddosguvlui. Leago dábbe ain mánnábearrašat ? Gullogo sámegiella árgabeaivvis? Johtetgo bohccot duoddaris, golgágo Deatnu ealli luossajohkan? Sávan, ahte Ohcejohka lea boahttevuođasge min ealli ruoltoguovlu – báiki, gosa sáhttá báhcit ja máhccat. Mun sávan ahte mii máhttit fuolahit min luonddus, min gielas, min kultuvrras ja nubbi nuppis.

Dasgo loahpaloahpas Ohcejoga stuorámus riggodat ii leat dušše duoddarat dahje jávrrit ja jogat, muhto olbmot, mii ohcejohkalaccat – dat olbmot geat dáppe leat ássan ovdal min, dat geat ellet dál ja dat, geat bohtet min maŋis.

 Geat mii leat

Ohcejohka lea čađahan maiddâi vaigadis áiggiid, ja alo lea beassan daid badjel. Nu mii birget maiddái boahteáiggis.

 

Go odne čuoččun Deanu gáttis, de dieđán ahte mii leat dušše okta buolva dán guhkes ráiddus, ja min bargun lea fuolahit das maid mii leat ožžon ja sirdit dan ovddosguvlui – nu ahte ođđa mánát sáhtet bajásšaddat Deanu gáttis, vuolgit máilbmái ja muhtun beaivvi máhccat, čuožžut oahppes gáttis ja dovdat iežas váimmus: Mun dovddan dán eatnama, ja dát eana dovdá mu.

Ollu lihkku Ohcejohkii 150-jagi ávvudoaluin.  Giitu.